Türkiye Türkçesinde +CIl / +CUl Eki ve 'Eskicil' Sözü


Creative Commons License

Kayasandık A.

Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, ss.57-80, 2020 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Basım Tarihi: 2020
  • Dergi Adı: Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
  • Sayfa Sayıları: ss.57-80

Özet

Türkçede yeni kelimeler yapmanın yollarından biri yapım ekleriyle kelimeler türetmektir. Ancak bunun dilin kurallarına uygun olarak yapılması gerekir. Ek canlı olmalı, benzer örnek- leri bulunmalı, kuruluşu tutarlı, yapısı doğru, anlamı açık ol- malıdır. Eski kaynaklarda sınırlı örnekleri bulunan +CIl / +CUl ekiyle düşkünlük, alışkınlık, benzerlik kavramı taşıyan kelime- ler türetilmiştir. Son zamanlarda ekin asıl işlevine getirildiği isme bağımlılık, yakınlık, isteklilik, sıralama gibi kavramlar yüklenmiş; sayıca az olsa da yine bu ekle bazı araç, gereç adları, bitki adları, oyun adları, terimler ve somut kelimeler yapılmıştır. Eskicil gibi birkaç örnekte ise bu eke, terim türetme ilkeleri- ne pek de uygun olmadığı hâlde nispet eki işlevi yüklenmiştir. Bu çalışmada ekin kelimeye kattığı kavramlar göz önünde bulundurularak bu ekle türetilen bütün kelimeler gruplandırılmış ve sözlük anlamları verilmiştir. Ayrıca arkaik yerine kullanılan terimlerden biri olan eskicil sözünün terim yapma yöntemlerine uygun olmadığı belirtilerek bu terim için arkaik veya eski dil ögesi ya da eski unsur ifadeleri önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler: +CIl/ +CUl yapım eki, kelime türetme, te- rim yapma, eskicil. 

One of the ways to make new words in Turkish is to derive words with suffixes. However, this must be done in accordance with the rules of the language. The annex must be alive, have similar examples, be consistent in structure, have the right structure, and clear meaning. Words with the concept of indulgence, familiarity and similarity are derived with the suffix + CIl / + CUl, which have limited examples in ancient sources. Recently, concepts such as addiction, closeness, willingness, and sorting were added to the original function of the supplement. Although there are few numbers, some tools, equipment names, plant names, game names, terms and concrete words have been made. In a few examples, such as the word “eskicil”, this suffix has been loaded with a relative suffix function, alt- hough it is not very well suited to the term derivation principles. In this study, considering the concepts that the suffix adds to the word, all the words derived with this suffix are grouped and their dictionary meanings are given. In addition, it is stated that the word “eskicil” which is one of the terms used instead of archaic is not suitable for the methods of making terms and archaic or old language or old element expressions are suggested for this term.

Keywords: + CIL / + CUL derivational affix, word derivation, terminology, antiquarian.