Aşarın Kaldırılmasını Başka Bir Şekilde Ele Almak Mümkün Mü? İlgasının 100. Yılında Aşar Vergisini Yeniden Düşünmek


Creative Commons License

Bozkurt O., Karaburun Y. S.

Modernizmin Yansımaları: 20'li Yıllarda Türkiye, R. Funda Barbaros,Erik Jan Zurcher, Editör, Eflatun Yayınevi, Ankara, ss.203-226, 2025

  • Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Ders Kitabı
  • Basım Tarihi: 2025
  • Yayınevi: Eflatun Yayınevi
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Sayfa Sayıları: ss.203-226
  • Editörler: R. Funda Barbaros,Erik Jan Zurcher, Editör
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Abdullah Gül Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Aşarın kaldırılması ile ilgili literatürün büyük oranda kurucu Meclisteki hâkim söylem ile örtüştüğünü göstermek bu metnin temel amacını oluşturmaktadır. Bu doğrultuda öncelikle aşarın kaldırılmasına yönelik kanunun nihai halini alana kadar geçen süreçte Mecliste ve İzmir İktisat Kongresinde yaşanan tartışmalara kısaca bakılacaktır. Sonrasında ise dönemin milletvekillerinin değerlendirmelerine paralel olarak gelişen literatürün bir adım ötesine geçmenin olanakları irdelenecektir. Bunu yaparken güncel çalışmalarla birlikte zaman içinde göz ardı edilmiş olan çalışmalara değinerek olası yeni araştırma gündemleri, bakış açıları ve tartışma eksenleri gündeme getirilecektir. Literatürde küçük köylülük ile özdeşleştirilmiş görünen doğrudan üreticiler ve yekpare bir toprak sahibi egemen sınıf arasındaki iki boyutlu ilişkinin ötesine uzanan, doğrudan üreticiler spektrumuna ve sınıf içi çatışmalara nüanslı bir yaklaşım fırsatı tanıyan bakışın gerekliliği savunulmaktadır. Bunu yaparken küçük köylülük söylemine eleştirel bakılmaktadır. Bununla beraber metin, aşarın kaldırılmasının köylü refahı veya kamu maliyesi ölçeğine sıkıştırılmaması gerektiği düşüncesini savunmaktadır. Tüm bunlarla bağlantılı olarak cumhuriyet kurulurken iltizam ve vakıf kurumlarının akıbetinin de aşarın ilgası ile birlikte değerlendirilmesinin zaruri olduğu sonucuna varılmaktadır.