TAŞ KOLONLAR İLE İYİLEŞTİRİLEN TABAKALI ZEMİNLERDE KOLON ÇAPI VE ARALIĞININ TAŞIMA GÜCÜNE ETKİSİ


Çadır C. C. , Yalçın H. , Kaya Z.

2. ULUSLARARASI ERCİYES BİLİMSEL ARAŞTIRMALAR KONGRESİ, Kayseri, Türkiye, 27 - 29 September 2019, ss.765-771

  • Basıldığı Şehir: Kayseri
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayısı: ss.765-771

Özet

Taşıma gücü problemi olan bu tür zeminlerin mutlaka iyileştirilmesi gerekmektedir. Son dönemde

bütün dünyada olduğu gibi ülkemizde de nüfusun artışı yeni yerleşim alanlarına olan ihtiyacı

arttırmıştır. Bu durum taşıma gücü problemleri olan zeminler üzerine yapı yapma zorunluluğunu

beraberinde getirmiştir. Üzerindeki yapıya bağlı olarak yeterli taşıma gücüne sahip olmayan

zeminlerin başında yumuşak killer gelmektedir. Geoteknik mühendisliğinde aşırı ve farklı oturma

yapmasıyla tanınan yumuşak killer, gerekli önlem alınmadığı takdirde büyük sorunlara neden

olabilir. Son dönemde geoteknik mühendisliğindeki gelişmelere paralel olarak yumuşak zeminlerin

(yumuşak kil, silt vb.) iyileştirilmesinde birçok yöntem kullanılmış ve kullanılmaya da devam

etmektedir.

Bu yöntemlerden biri de taş kolon tekniğidir. Taş kolonlar 1830’lu yıllarda Fransa’da doğal

zeminlerin iyileştirilmesi için kullanılmış fakat fazla gelişme imkânı bulamamıştır. Taş kolon

yöntemi 1950’den sonra Avrupa’da, 1972’den sonra Amerika’da yaygın şekilde kullanılmaya

başlanmıştır [1]. Taş kolonun yapısı genellikle zayıf taş tabakaları tam olarak sıkıştırılmış bir dikey

kolonu ile uygun yer altı zeminlerin kısmi değiştirilmesi ile genel olarak problemli yumuşak ve

gevşek zeminlerin iyileştirilmesinde kullanılabilir. Genel olarak taş kolonlar ile problemli yumuşak

ve gevşek zeminlerin taşıma gücünün artırılması, konsalidasyon ve oturma problemlerinde, dolgu

ve yarma şev stabilitesinin sağlanması [1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14,] ve sismik bir yük

etkisinde meydana gelen sıvılaşma vb. gibi problemlerde [15, 16, 17, 18, 19] son yıllarda bütün

dünyada birçok uygulama alanı bulmuştur. Ülkemizde de son yıllarda uygulanmaya başlayan taş

kolonlar hakkında akademik düzeyde yapılmış ve yapılmaya devam etmektedir. Bu yöntem

kullanılan malzemenin (kum, çakıl) temininin kolay ve ucuz olması diğer yöntemlere göre (jetgrout,

fore kazık mini kazık vb.) daha ekonomiktir. Ayrıca yöntemin zemin içerisinde düşey ve yatay

drenaj sağlaması diğer bir avantajıdır.

Bu çalışmada 25 m genişliğinde 15 m derinliğindeki tabakalı bir zemin geometrisi farklı

parametreye sahip taş kolonlar eklenerek modellenmeye çalışılmıştır. Farklı çaplarda (Ds:50 cm-

100cm) ve farklı (taş kolonlar arası mesafe/taş kolon çapı) aralıklarda (s/D:2, 3) ve farklı uygulama

derinliğinde (Ls:5m, 10m)tabakalı zemine eklenen taş kolonların bu parametrelere bağlı olarak

taşıma gücüne etkisi belirlenmeye çalışılmıştır.