IMPACT OF URBAN STREET DESIGN ON DRIVER PERCEPTION AND BEHAVIOR: A RESEARCH FOR SAFE MOBILITY IN THE CONTEXT OF GESTALT PRINCIPLES

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Şehir Ve Bölge Planlama Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Ela Babalık

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: İngilizce

Özet:

Kentsel hareketlilik sürekli olarak artarken, güvenli ve sürdürülebilir hareketlilik ihtiyaçlarını karşılamak bugünün şehirlerinin karşı karşıya olduğu önemli bir zorluktur. Çoğu hareketlilik ihtiyacı kentsel sokaklarda karşılandığı ve farklı kullanıcılar arasındaki etkileşimlerin merkezi olarak hizmet verdikleri için sokakları güvenli hale getirmek önemli bir konudur. Güvenli sokak alanı, çeşitli unsurlar tarafından etkilenen ve çeşitli disiplinler ve meslekler tarafından ele alınan bir kavramdır. Bunlardan biri, şehirde yaşam kalitesini artırma fikirlerini içeren, sürdürülebilir bir kentsel çevre oluşturma, şehre karakter ve özgünlük kazandırma, eşit ve güvenli bir şekilde basit erişim ve dolaşım sağlama ve şehirde sosyal aidiyet duygusunu artırma fikirlerini kapsayan kentsel tasarımdır. 20. yüzyılın ilk yarısında kentsel estetiğe odaklanan kentsel tasarım, günümüzde şehirde yaşam kalitesini artırmanın ilkelerini ortaya koyan bir kavram olarak kabul edilir ve aynı zamanda yaşam kalitesini etkileyen güvenli sokak alanı faktörünü de içerir.

Bu çalışma, yapısal olarak güvenli sokak alanı kavramına odaklanmaktadır. Önemli olan soru, sokak ortamının yerleşim düzeninin, diğer kullanıcıların güvenliğini etkileyen sokak alanı kullanıcılarından biri olarak sürücülerin farkındalığını artıracak şekilde revize edilerek kullanıcılar arasında oluşabilecek olası güvenlik sorunlarının nasıl azaltılacağıdır. Bu bağlamda, iki husus önemli bir rol oynamaktadır: güvenli hareketlilik ve kendi kendini açıklayan özellikler. Güvenli hareketlilik, potansiyel olarak tehlikeli karşılaşmaların ortadan kaldırılması anlamına gelir. Kendini açıklama özelliği, sokak kullanıcılarının beklentilerini karşılamayı ifade eder. Bu bağlamda, bu tezin amacı, güvenli hareketliliği sağlayan ve sürücü algı ve davranışını etkileyen kentsel sokak tasarımına ilişkin faktörlerin Gestalt algı ilkeleri bağlamında daha iyi anlaşılmasını sağlamaktır.