İKIZ TABLİYELİ KÖPRÜLERDE MERKEZÎ DENGELEYİCİNİN AERODİNAMİK PERFORMANSA ETKİSİNİN İNCELENMESİ

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Ahmet Alper Öner

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Tarih boyunca, çeşitli kullanım amaçları için ve farklı taşıcı sistemlerde inşa edilmiş olan köprülerin uzunlukları günümüzde kilometrelerle ifade edilmektedir. Köprüde geçilen serbest açıklık arttıkça köprü rüzgâr yüklerine karşı daha duyarlı hale geldiğinden, tasarımlarında sabit ve hareketli yüklerin yanı sıra rüzgâr yüklerinin de göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Çok şeritli karayolu köprülerinde, artan tabliye genişliği ile rüzgâra karşı hassasiyet de artmaktadır. Bu sorunun önüne geçmek için tabliyenin ortasında uzunluğu boyunca bir boşluk bırakılan ikiz tabliyeli köprüler benimsenmiştir. Tabliyenin ortasında bırakılan boşluk, çırpınmaya karşı aerodinamik performansı iyileştirmesine rağmen, köprüyü girdap kaynaklı titreşimlere karşı daha hassas hale getirmektedir. Bu soruna çözüm olarak da tabliyelerin ortasına yerleştirilen merkezî dengeleyiciler kullanılmaktadır. Bu tez çalışmasında, dengeleyicinin farklı açılarla yerleştirilmesi durumunda köprünün aerodinamik performansına etkisi araştırılmıştır. Çalışma için 2023 metrelik orta açıklığıyla dünyanın en uzun açıklıklı köprüsü unvanını taşıyan 1915 Çanakkale Köprüsü seçilmiştir. Köprü tabliyesinin küçük ölçekli bir modeli üretilerek rüzgâr tünelinde çeşitli aerodinamik testlere tabii tutulmuştur. Bulgular, dengeleyicinin tabliyelerin üstünde ve akış yönünde 15 derece açı ile yerleştirilmesi durumunda en iyi aerodinamik performansı sağladığını göstermiştir.